Wat is beter: een dynamisch of een vast energiecontract?

Een dynamisch energiecontract is voor veel mensen nog een relatief nieuwe en onbekende contractvorm. Of dit type contract bij je past, hangt onder meer af van je energieverbruik, je verbruiksflexibiliteit en hoeveel prijszekerheid je belangrijk vindt. Een vast contract is waarschijnlijk geschikter als je vooral zekerheid wilt. Een dynamisch contract kan interessant zijn als je flexibel stroom kunt gebruiken en bereid bent prijsrisico te accepteren.

Vast of dynamisch energiecontract: wat zijn de verschillen?

Er zijn belangrijke verschillen tussen een vast en dynamisch energiecontract.

Waar moet je op letten bij je keuze tussen een vast of dynamisch energiecontract?

Er zijn verschillende factoren om rekening mee te houden wanneer je de keuze maakt tussen een vast en dynamisch energiecontract:

Jaarlijks energieverbruik

De hoogte van je energieverbruik bepaalt mede hoe groot het financiële effect van prijsverschillen kan zijn. Een hoog verbruik betekent dat prijsverschillen een groter effect op de totale rekening hebben (zowel in positieve als negatieve zin).

Hoog verbruik × prijsverschil = grotere absolute financiële impact

Minstens zo belangrijk is wanneer je energie gebruikt. Wie een groot deel van zijn stroomverbruik kan verschuiven naar goedkope momenten, heeft meer mogelijkheden om van dynamische prijzen te profiteren.

Schommelingen in prijs

Bij een dynamisch contract wisselen de tarieven gedurende de dag voor stroom en per dag voor gas. De vraag is of je deze prijsschommelingen wilt en kunt accepteren. Bij een dynamisch tarief kan het voorkomen dat op bepaalde momenten de tarieven hoger liggen dan je zou hebben gehad wanneer je een vast tarief had afgesloten. Houd er ook rekening mee dat niet alleen kleine, maar ook grote prijswijzigingen kunnen voorkomen. Dit kan betekenen dat je meer betaalt dan bij een vast energiecontract. Oorzaken van een stijging in marktprijzen zijn bijvoorbeeld internationale ontwikkelingen, vraag en aanbod, weersomstandigheden en beschikbaarheid van energie. Aan de andere kant kunnen prijzen ook sterk dalen, en in dat geval kun je daarvan met een dynamisch energiecontract profiteren.

Vraag jezelf daarom af hoeveel prijszekerheid je belangrijk vindt en of je financiële ruimte hebt om tijdelijke prijsstijgingen op te vangen.

Kijk naar de totale energiekosten

Voor het vergelijken van vaste en dynamische energiecontracten is het belangrijk om naast de prijs per kWh ook te kijken naar de andere kosten die samen je energierekening bepalen. Belangrijke factoren zijn leveringstarief, vaste leveringskosten, belastingen/heffingen, eventuele opslag/marge van de energieleverancier, terugleververgoeding en eventuele terugleverkosten (bij zonnepanelen) en tijdelijke welkomstbonussen of andere acties. Vergelijk daarom de verwachte totale jaarrekening en niet alleen de prijs per kWh.

Apparaten in huis

Vooral apparaten met een hoog en flexibel stroomverbruik kunnen een dynamisch contract interessant maken. Enerzijds vanwege de hoeveelheid stroom die je verbruikt: hoe groter je verbruik, hoe groter het financiële effect van prijsverschillen. Anderzijds vanwege de mogelijkheid om je verbruik af te stemmen op goedkope momenten. Apparaten die bijvoorbeeld interessant zijn:

• Elektrische auto: Een elektrische auto is over het algemeen een grote stroomverbruiker. Een dynamisch contract in combinatie met een elektrische auto is vooral interessant wanneer je de auto kunt laden op momenten waarop de prijs laag is. Stel dat je ’s avonds thuiskomt met je elektrische auto en deze pas de volgende ochtend weer nodig hebt. Je kunt dan kiezen om te laden op een goedkoper moment in plaats van direct bij thuiskomst.
• Een warmtepomp: Doorgaans is de warmtepomp een van de grootste stroomverbruikers in je huishouden. Je zou wellicht kunnen denken dat het verbruik van je warmtepomp veelal vaststaat en weinig mogelijkheden biedt om te optimaliseren. Een slimme regeling kan het gebruik gedeeltelijk afstemmen op goedkope momenten, zolang dit past bij de werking van de warmtepomp en het gewenste comfort.
• Een thuisbatterij: Ben je in het bezit van een thuisbatterij, dan kan een dynamisch contract mogelijk interessant voor je zijn. Zo kun je je thuisbatterij overdag op goedkope momenten opladen, en kun je je stroom gebruiken in de avond wanneer de stroom duurder is. De financiële aantrekkelijkheid is afhankelijk van de aanschafprijs, capaciteit, laad-/ontlaadverliezen en prijsverschillen tussen goedkope en dure momenten.

Zonnepanelen

Heb je zonnepanelen, dan is het extra belangrijk om te kijken hoe een energiecontract omgaat met teruglevering. Bij een vast energiecontract staat de afgesproken terugleververgoeding gedurende de contractperiode in principe vast. Bij een dynamisch energiecontract is de vergoeding voor teruggeleverde stroom doorgaans gekoppeld aan de actuele marktprijs, afhankelijk van de voorwaarden van de energieleverancier. De vergoeding kan daardoor per moment verschillen. Ook kunnen leveranciers terugleverkosten in rekening brengen.

Het verschil tussen een vast en dynamisch contract zit bij zonnepanelen dus niet alleen in het tarief dat je betaalt voor stroom, maar ook in de manier waarop je teruggeleverde stroom wordt vergoed. Bij een vast contract heb je meer zekerheid over de vergoeding, terwijl deze bij een dynamisch contract kan meebewegen met de markt. Daardoor kan de vergoeding bij een dynamisch contract hoger zijn wanneer de marktprijs hoog is, maar ook lager wanneer de marktprijs daalt.

Ook je zelfverbruik speelt een belangrijke rol. Hoe meer van de stroom die je zonnepanelen opwekken je direct zelf gebruikt, hoe minder stroom je hoeft terug te leveren. Dit kan financieel interessant zijn, omdat je voor zelf gebruikte zonnestroom geen stroom van het net hoeft af te nemen. Vanaf 2027 wordt dit extra belangrijk, omdat de salderingsregeling vervalt en je teruggeleverde stroom niet meer volledig kunt wegstrepen tegen je afname.

Het kan daarom interessant zijn om je stroomverbruik zoveel mogelijk af te stemmen op momenten waarop je zonnepanelen stroom opwekken. Denk bijvoorbeeld aan het overdag laten draaien van je wasmachine of vaatwasser, of het laden van je elektrische auto. Dit geldt zowel bij een vast als een dynamisch energiecontract.

Bij een dynamisch energiecontract speelt daarnaast de actuele stroomprijs een rol. Naast het verhogen van je zelfverbruik kun je je verbruik, waar mogelijk, afstemmen op momenten waarop de stroomprijs laag is. Daarmee kunnen bijvoorbeeld een elektrische auto, thuisbatterij of slimme apparaten extra mogelijkheden bieden om je energieverbruik te sturen.

Welke contractvorm financieel het aantrekkelijkst is, hangt bij zonnepanelen daardoor af van meerdere factoren. Denk aan je jaarlijkse opwek en verbruik, je zelfverbruik, de terugleververgoeding, eventuele terugleverkosten en de overige voorwaarden van het energiecontract. Kijk daarom niet alleen naar het leveringstarief, maar naar de verwachte totale energiekosten in jouw situatie.

Aanpassen van je verbruik

Bij een dynamisch contract is je verbruiksflexibiliteit een belangrijke factor. Als je je verbruik kunt verschuiven naar goedkope stroommomenten op de dag, dan kan je potentieel meer voordeel behalen. Denk bijvoorbeeld aan slimme momenten om je elektrische auto te laden of de vaatwasser en wasmachine te laten draaien.

Mocht je liever niet nadenken over wanneer je energie verbruikt, dan kunnen slimme apparaten of energiemanagementsystemen interessant voor je zijn. Slimme apparaten en energiemanagementsystemen houden automatisch voor je in de gaten wanneer het gunstig is om energie te verbruiken.

Stroom biedt meer flexibiliteit dan gas

Stroom biedt meer mogelijkheden om je verbruik in de tijd te verschuiven dan gas. Elektriciteitsprijzen bewegen veel vaker gedurende de dag, terwijl gasprijzen doorgaans per dag veranderen. Iemand met veel flexibel stroomverbruik heeft potentieel meer aan een dynamisch contract dan iemand die vooral gas gebruikt voor verwarming.

Contractduur en opzeggen

Ook de looptijd van je energiecontract kan meespelen in je keuze. Bij een vast contract spreek je af hoelang je contract loopt en blijven de afgesproken leveringstarieven in die periode hetzelfde. Wil je eerder overstappen, dan kan het zijn dat je hiervoor een opzegvergoeding betaalt. Een dynamisch energiecontract is vaak flexibeler, maar de voorwaarden verschillen per energieleverancier. Kijk daarom bij het afsluiten niet alleen naar de prijs, maar ook naar de looptijd en de voorwaarden voor opzeggen.

Welk energiecontract past bij jou?

Een vast contract past waarschijnlijk beter als:

• Je vooral zekerheid over je energiekosten wilt
• Je maandelijkse energiekosten voorspelbaar wilt houden
• Je weinig flexibel elektriciteitsverbruik hebt
• Je financiële ruimte voor grote prijsschommelingen beperkt is

Een dynamisch contract past waarschijnlijk beter als:

• Je elektriciteitsverbruik kunt verschuiven
• Je grote en flexibele stroomverbruikers hebt, zoals een elektrische auto, warmtepomp of andere slimme apparaten
• Je prijsfluctuaties accepteert
• Je bereid bent je verbruik actief of automatisch te sturen
• Je zonnepanelen of een thuisbatterij hebt en de voorwaarden van het contract goed aansluiten op je situatie

Geen van deze kenmerken bepaalt op zichzelf welk contract het beste is. Het gaat om de combinatie van je verbruik, flexibiliteit, financiële ruimte en voorkeur voor zekerheid. De keuze gaat daarom niet alleen over welke contractvorm naar verwachting goedkoper is, maar ook over hoeveel prijsrisico je wilt lopen.

Ontdek welk energiecontract bij jou past

Twijfel je nog tussen een vast en dynamisch energiecontract? Doe de dynamische energiecheck. Beantwoord een paar vragen over je energieverbruik, apparaten en voorkeuren en ontdek welk contract waarschijnlijk het beste bij jouw situatie past.